Deutsch

Stof in de stal, een veel voorkomend probleem

Heb je een dag in de stal rondgelopen zonder adembeschermingsmiddelen en heb je last van je ademhaling of longen? Dan is dat de oorzaak van stof.

Stof komt overal voor in de lucht en kan van invloed zijn op je gezondheid. Vooral in varkens- en pluimveebedrijven  is erg veel stof aanwezig, deze stof wordt ook wel ‘particulate matter’ (PM) genoemd, oftewel fijnstof. Fijnstof is zo klein dat het niet door het slijmvlies in de longen tegengehouden wordt en de longen kan aantasten.

Waar komt stof vandaan?

Stof kan worden veroorzaakt door verschillende bronnen, maar is voornamelijk  afkomstig van mest, urine, huischilfers, haren, voer en strooisel.Brijvoer geeft tot wel 20% minder stof af dan droogvoer. Naarmate de korrel zachter is neemt de hoeveelheid stof toe. Meel geeft het meeste stof. Stof dat afkomstig is van de dieren bestaat voornamelijk uit huidschilfers. Dit is niet te voorkomen. Wel veroorzaken gladde, kortharige varkens minder huidstof dan ruwe, langharige.

In de grafiek hieronder is te zien waar alle stof vandaan komt:

Is stof schadelijk?

Er bestaat geen grenswaarde voor stof in de werkomgeving. Onderzoek heeft aangetoond dat varkens- en pluimveehouders zouden moeten streven naar stofconcentraties van maximaal 0,16 mg/m3 voor respirabel (inhaleerbaar) stof en  2,40 mg/m3 voor totaal stof. In de buitenlucht zijn de stofconcentraties normaliter lager dan 0,05 mg/m3. In de varken- en pluimveestallen komt het vaak voor dat de stofconcentraties  vele malen hoger liggen. Blootstelling aan deze stof verhoogd de kans op longproblemen, zoals astma en COPD.

Hoeveel stof dan?

In de grafiek hieronder is de ontwikkeling van de uitstoot van fijnstof door de landbouwsector weergegeven. De uitstoot van fijnstof door varkenshouderijen is sinds 1995 flink gedaald. In 1995 (toen waren er nog geen duurzame stallen) was dat nog 1615 ton PM10, in 2015 was dit 1.001 ton PM10 (*). Dit is een reductie van maar liefst 38%! Dit heeft vooral te maken met de bouw van nieuwe moderne stallen, met moderne technieken zoals luchtwassers.

Bron

Wat is er tegen stof te doen?

Doormiddel van de volgende professionele maatregelen kan stof worden gereduceerd. Deze technieken kosten veel tijd en geld, maar zijn wel het effectiefst als het gaat om het verwijderen van stof in de stallen:

 

 

korte uitleg en beschrijving van de technieken

  • Luchtwasser

Het systeem wordt verbonden aan de ventilatoren van stallen. De ventilatoren stuwen de vuile ventilatielucht door de luchtwasser. De wasser bestaat uit een kamer met sproeikoppen die de stofdeeltjes uit de lucht spoelen. Er zijn vier typen luchtwassers: eenvoudige waterwassers, chemische wassers waarin het water is aangezuurd om ammoniak te binden, biologische wassers waarin bacteriën de vervuiling afbreken en gecombineerde wassers, deze laatste combineren de waterstap, de biologische stap en de chemische stap. Deze systemen verminderen fijnstof met 33 tot 80%

  • Droogfilterwand

Dit systeem wordt verbonden aan de ventilatoren van stallen. De ventilatoren stuwen de vuile ventilatielucht door de filterwand. De filterwand is dubbelwandig. In de tussenruimte moet de luchtstroom een plotselinge wending maken. Daardoor schieten vooral de grotere stofdeeltjes ‘uit de bocht’ en vallen in de tussenruimte naar beneden. Het systeem vermindert fijn stof met 40%

  • Warmtewisselaar

Dit systeem voor vleeskuikenstallen wordt gebruikt om de binnenkomende koude lucht vóór te warmen met de warme ventilatielucht die de stal verlaat. En dat zonder dat deze luchtstromen elkaar echt raken. Hiermee wordt op verwarmingskosten bespaard. Maar in de warmtewisselaar blijft ook fijn stof steken. Het systeem vermindert fijn stof met 13 of 33%, afhankelijk van het type.

  • Ionisatiefilter

Dit systeem wordt verbonden aan de ventilatoren van stallen. De ventilatoren blazen de vuile ventilatielucht door het systeem voordat het de buitenlucht in gaat. In het systeem worden stofdeeltjes afgevangen met het principe van ionisatie. De deeltjes worden geladen, gaan vastplakken aan een afvangoppervlak en worden regelmatig verwijderd. Het systeem vermindert fijn stof met 57%.

  • Ionisatiefilter met negatieve coronadraden

Dit systeem voor vleeskuikenstallen bestaat uit metalen draden die vlak onder het plafond van de stal door de stalruimte zijn gespannen. Op de draden staat een hoge maar veilige elektrische spanning. Stofdeeltjes in de lucht worden zo elektrisch geladen en worden aangetrokken door het geaarde plafond. Hierdoor zet zich in de loop van de tijd een dikke stoflaag af op het plafond. De stal lijkt zo erg vies, maar de lucht is juist schoon. Het systeem vermindert fijn stof met 49%.

  • Oliefilmsysteem met drukleidingen

Dit systeem voor vleeskuiken- en leghennenstallen bestaat uit nozzles verspreid door de stal. Uit deze nozzles wordt één keer per dag een beetje plantaardige olie op de strooiselvloer gesprayd. Deze dunne film van oliedruppeltjes op de strooisellaag zorgt ervoor dat de stofdeeltjes in deze laag gebonden worden terwijl het strooisel toch rul en droog blijft voor de kippen. Het systeem vermindert fijn stof met 54%.

Goedkopere manier voor het reduceren en jezelf te beschermen van stof in de stallen

  • Stofmasker

Schaf een stofmasker aan die comfortabel zit, licht in gewicht is en een hoge beschermingsfactor heeft. Probeer het masker zoveel mogelijk en consequent te gebruiken. Het is in ieder geval aan te bevelen het masker te gebruiken tijdens intensief contact met dieren, zoals tijdens het verplaatsen, vangen en wegen van dieren, maar ook bij het uitmesten, instrooien en bezemen.

  • zelf verwijderen

Verwijder wekelijks het aanwezige stof in de centrale- en werkgang, dit resulteert in lagere stofconcentraties, maar ook tot een prettigere werkomgeving. Probeer een bezem te vermijden, omdat dit juist meer stof in de lucht brengt. Gebruik een stofzuiger met een groot vermogen.

  • Voorkom mestophopingen 

Probeer mestophoping te verwijderen en pas roosters toe met een goede mestdoorlaat, dit om stofvorming uit mest te voorkomen.

  • Voer een scan uit

Voer een scan uit op je bedrijf naar de hoeveelheid aanwezige stof. Middels deze scan kun je maatregelen bespreken die kunnen worden genomen om blootstelling te verminderen.

Bron

Comments are closed.