Deutsch

Mest, het bruine goud!

(bron: Milkstory)

Onze samenleving is net zo afhankelijk van fosfaat als van water en zuurstof. Er is geen enkele reden om aan te nemen dat volgende generaties toegang hebben tot voldoende fosfaat. Tegelijkertijd blijven we in Nederland fosfaat beschouwen als een overschotprobleem en benutten we nog nauwelijks de potentie van mest. Dat kan anders.

Drie waardevolle elementen

Dierlijke mest is eigenlijk weinig anders dan een combinatie van nutriënten, organische stof en water. Elk van deze drie is essentieel voor het leven van gewassen en de vruchtbaarheid van de bodem. Zoals ze aanwezig zijn in pure mest levert dit echter niet per definitie winst op. Te weinig nutriënten leidt tot de noodzaak van kunstmest, te veel nutriënten leidt tot problemen voor water en lucht. Van te veel en te weinig nutriënten zijn dus zowel gewassen als het milieu de dupe. Daarentegen kunnen op maat gemaakte meststoffen uit dierlijke mest wél het verschil maken.

 “Fosfaat kan worden teruggewonnen en gebruikt als grondstof voor de kunstmestindustrie”

Naar producten met marktwaarde

De potentie van dierlijke mest zit in de terugwinning van producten die een marktwaarde hebben. Fosfaat kan worden teruggewonnen en gebruikt als grondstof voor de kunstmestindustrie, waarmee gemijnd fosfaat kan worden vervangen. Stikstof kan worden teruggewonnen en direct in de akkerbouw worden hergebruikt, bijvoorbeeld als ammoniumsulfaat. Organische stof kan worden verbeterd door te composteren en water kan worden opgewerkt tot proceswater. Of zoals de commissie Nijpels in het recente advies ‘Versnelling duurzame veehouderij’ aan Staatssecretaris van Dam stelt: de veehouder van de toekomst is producent van mineralen en organische stof. Daarnaast kan mest natuurlijk goed worden benut als bron van groen gas.

Haalbare business cases

Hoe realiseren we dit dan in de praktijk? De sleutel zit in het omdraaien van het probleem, en mest vanuit verschillende belangen te zien als waardevolle grondstof. Deze belangen zijn: verhoogde en duurzame gewasproductie voor de akkerbouw, vervanging van gemijnd fosfaat voor meststoffen producenten, nieuwe en opschaalbare innovaties voor technologie producenten en financiers, de transitie naar een circulaire economie voor overheden en de maatschappij en waarde creatie uit mest voor de veehouder. Zet deze partijen met elkaar om tafel en werk toe naar haalbare business cases die een win-win zijn voor allemaal. Een prachtvoorbeeld is de grootschalige mestraffinage die loon- en vergistingsbedrijf Groot-Zevert in Beltrum beoogt.

Behoefte aan regie

Nationale en regionale regie is echter wel noodzakelijk om deze business cases op te laten bloeien. Het Programma Circulaire Economie van de Rijksoverheid kan worden gebruikt om de meest toekomstbestendige routes voor mestverwaarding te identificeren en te stimuleren. Zet hier een team op waarin de veehouderij, akkerbouw, meststoffenindustrie, voedingsmiddelenindustrie, technologieontwikkelaars, financiële sector en de overheid zijn vertegenwoordigd. Vervolgens kunnen precies de juiste ingrepen worden gedaan waardoor er binnen enkele jaren hopelijk geen fosfaatplafond meer nodig is om het Nederlandse mestoverschot te bedwingen.

Comments are closed.