Deutsch

“Hygiene sleutel tot rendabele varkenshouderij”

Bron: Varkensbedrijf
Tekst: Rob van Ginneken Beeld: MS Schippers en Rob van Ginneken
MS Schippers beschouwde zichzelf in het verleden als een productverkoper die wereldwijde afzet dankt aan de koplopersrol van de Nederlandse en Vlaamse varkenshouderij. De innovatiedrang en de maatschappelijke agenda die hier speelt, komen elders in de wereld ook terug. Tegenwoordig draagt MS Schippers bij aan de maatschappelijke eisen door te investeren in huisvestingssystemen die het resultaat op het bedrijf verbeteren en inspelen op antibioticavermindering.

Toen 50 jaar geleden de schaalvergroting in de veehouderij was ingezet, kwam Martien Schippers bij de boeren aan om zijn sigaren te vermarkten. Toen de veehouders hun groeiende veestapel niet meer kon onderscheiden, had boerenzoon Martien de oplossing voorhanden. De verkoop van oormerken was direct een succes en dat is het nog steeds. Jaarlijks produceert MS Schippers zo’n 180 miljoen oormerken, die wereldwijd worden verkocht.

De markt volgen

Vandaag wordt het bedrijf geleid door Guus, Harry en Mark Schippers. De broers hebben de afgelopen jaren een internationale ambitie uitgestippeld. Nederland en België waren altijd de thuismarkt, maar in Duitsland en de rest van Europa wilde MS Schippers ook voet aan de grond krijgen. “Dat we zo’n groei hebben kunnen maken, is grotendeels te danken aan de koppositie van de Nederlandse en Vlaamse varkenshouderij. Zij vragen om oplossingen die later in de rest van de wereld ook gevraagd worden”, aldus Guus en Mark Schippers. “Daarom blijven we rechtstreeks aan de eindverbruiker leveren. Onze vertegenwoordigers komen bij de klanten en weten wat hun vraag is. Daar kunnen we vervolgens weer een oplossing voor bedenken.”

Verplaatsing

De varkenshouderij is met 60 procent aandeel in de omzet een belangrijke sector voor het bedrijf. Dat deze sector de afgelopen jaren sterk professionaliseert, merkt ook MS Schippers. Mark: “Alleen maar het oplossen van problemen met producten – zoals we in het verleden deden – is niet meer voldoende. Neem als voorbeeld het gebruik van antibiotica. Elk ziek dier heeft recht op antibiotica, maar het preventief inzetten van antibiotica is geen oplossing meer. Als sector zijn we verplicht om aan bronaanpak te doen.” Om die reden hanteert MS Schippers sinds 5 jaar de slogan ‘Zonder antibiotica; dat is ons doel’. “Daarmee hebben we de handschoen opgepakt om de varkenshouderij zonder antibiotica succesvol te maken”, vertelt Mart Smolders. Als oud-manager van VIC Sterksel had hygiëne altijd Smolders’ aandacht. Die fi losofi e heeft hij verder mogen uitbouwen binnen MS Schippers. “Met antibioticagebruik liepen we tegen grenzen aan. Dat heeft ertoe geleid dat de vaccinatiegraad op bedrijven fors is verhoogd. Daardoor lopen we nu tegen bedrijfseconomische problemen aan. De gezondheidskosten zijn gestegen van 20 naar 100 euro per zeug en dat is niet vol te houden. Ook deze route is dus eindig. Wij geloven dat de oplossing ligt in een betere hygiëne”, vertelt Smolders, verwijzend naar de humane gezondheidszorg. “De levensverwachting van mensen is niet verhoogd door antibiotica en door vaccinaties, maar door het aanleggen van riolering en zuiver drinkwater. De World Health Organisation zegt niet voor niets: Clean hands saves lives. Waarom zou dat bij varkens anders zijn?”

Hy-Care

Om te bewijzen wat het effect van hygiëne op de resultaten is, werd de afgelopen jaren geïnvesteerd in het huisvestingssysteem Hy-Care. De hygiëne wordt geborgd door 4 strategieën; porie-vrije hokoppervlakten, goede reiniging en desinfectie, ongediertebestrijding en zuiver en optimaal drinkwater door middel van reiniging en aanzuring. Mark: “Dat de producten die deze 4 strategieën ondersteunen al in het assortiment van Schippers zaten, is geen toeval. Hygiëne is altijd onderdeel van ons assortiment geweest. Maar we hebben er nu een concept van gemaakt.” Daarbij werd ook buiten de betreden paden gedacht. De Hy-Care kraamstal – waar zeugen werpen in plastic kraamkratten – was het meest spraakmakend. De hypothese dat dankzij automatisering en grondige reiniging het ‘nieuwe stal-effect’ wordt nagebootst is bewezen, stelt Smolders. “We hebben 25 rondes gedraaid in de kraamstal en dankzij de lage ziektedruk was de groei structureel 37 procent beter. Op 61 dagen wogen de biggen 28 kilogram en op het einde groeiden ze 1.000 gram per dag. Dat waren resultaten die ik in alle proefopstellingen op VIC Sterksel nooit eerder gezien heb.”

100 gram groei meer

In de wetenschap dat een planmatige benadering van hygiënever betering werkt, maar dat de Hy-Care kraamstal nog niet praktijkrijp was, werd de aandacht naar de vleesvarkensstal verplaatst. Mark opnieuw: “De vleesvarkenshouderij maakt al jaren geen stappen meer op groei en voerconversie. De potentie van 1.000 gram groei per dag is er, maar wordt vanwege verminderde hygiëne niet benut. Dat wilden we bewijzen toen we investeerden in de Raamloop, een vleesvarkensbedrijf onder de rook van ons bedrijf in Bladel.”

Mart Smolders vervolgt: ”Om te bewijzen dat hygiëne echt het verschil maakt hebben we op het vleesvarkensbedrijf een referentiegroep gemaakt in de oude situatie en deze afgezet tegen een groep die onder Hy-Care omstandigheden is gehuisvest. Dit met dezelfde voeding en biggen.” De invloed van een verbeterde hygiëne is onmiskenbaar aanwezig. Nu de stal ruim een jaar in gebruik is, ziet Schippers een forse verbetering van de groei met 100 gram en een verbetering van de voerconversie met 0,15 punten. “In euro uitgedrukt is dat een winst van 12,24 euro per varkensplaats ten opzichte van een controlegroep die 15 euro per varkensplaats beter draaide dan het landelijk gemiddelde. Dat is netto; voor de investeringen moet nog 3 euro per varken geteld worden. Dat is de afschrijving op de coating en de variabele kosten in hygiëne.”

De investeringskosten bij Hy-Care voor vleesvarkens zijn niet voor elk bedrijf hetzelfde, legt Guus uit. “De doelstelling is een laagdrempelig concept ontwikkelen waarin elke varkenshouder nog dezelfde dag kan instappen. De investering is afhankelijk per bedrijf. Heb je kunststof hokafscheidingen, dan is coating van de zijwanden niet noodzakelijk. Bij beton weer wel. Maar gemiddeld genomen is de investering per dierplaats 20-30 euro”, vertelt Guus Schippers. “In Nederland en België zijn er al enkele vleesvarkensstallen ingericht volgens Hy-Care. Maar ook in Spanje, Engeland en Duitsland hebben we er al eentje ingericht. Enkele jaren geleden was antibioticareductie daar niet aan de orde, maar nu staat het daar ook op de agenda. Dat is de bevestiging dat onze regio de blauwdruk is van de toekomstige varkenshouderij.” Mart Smolders vult aan: ”De resultaten die we terugkrijgen uit andere landen zijn identiek aan de resultaten die we zelf geboekt hebben. 100 gram groei meer en een betere voerconversie. Varkens worden zelfs te zwaar afgeleverd omdat de veehouder de kalender volgt.”

Toekomst

Een grootschalige praktijkproef met Hy-Care kraamstal in een commerciële bedrijfsvoering zit in de ontwikkelingsfase. “De kleinschalige proef zit erop. We gaan het nu groter wegzetten, voordat het commercieel beschikbaar komt”, aldus Mark Schippers, die nog geen uitspraken kan doen over de combinatie van Hy-Care kraamstallen en vleesvarkens. “We hebben biggen uit de Hy-Care kraamstal ook weggelegd onder Hy-Care omstandigheden in de vleesvarkensstal, maar dat aantal was te beperkt om er een conclusie aan te kunnen verbinden. We hebben er wel hoge verwachtingen van.”

MS Schippers gaat ook kijken of het Hy-Care concept ook bij speenbiggen toegepast kan worden. Mart Smolders: ”De oplossing van speenproblematiek wordt gezocht in voeding, terwijl speekseltesten aantonen dat er enorme verschillen zijn in de aanwezigheid van antistoffen bij opgelegde biggen in de Raamloop-stal. En terwijl de sector onder andere de oplossing zoekt in aangepaste voedersamenstellingen, kan hygiëne weleens de sleutel zijn tot verminderde speenproblematiek.” Binnenkort start een proef met speenbiggen onder Hy-Care omstandigheden. Overtuigd van het succes en alvast vooruitlopend op de proef, denkt Smolders dat er hier nog een groot fi nancieel voordeel te behalen valt. “Hygiënische huisvesting zorgt ervoor dat de biggen alle energie aan kunnen wenden voor groei. Dit verbetert de bigkwaliteit en dat is een cruciale stap in de varkensketen. Hiernaast kan mogelijk het voerpakket zelfs goedkoper, maar hoeveel moet een proef uitwijzen. Bovenal zal er minder antibiotica nodig zijn bij deze diergroep, die traditioneel tot de grootverbruikers in de varkenshouderij behoren.”

 

 

Comments are closed.